طرح: امكان سنجي آبزي پروري در شبكه آبياري و زهكشي سهند

كارفرما: شركت سهامي آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي

تاريخ شروع: 01/12/84

وضعيت: خاتمه يافته

............................................................................................................................

اهداف
هدف از مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در اراضي پاياب سد سهند بررسي نوع گونه پرورشي، روش پرورش ماهي،‌ طراحي استخرهاي آبزي پروري، تعيين تناژ توليد و برآورد اقتصادي اين فعاليت به منظور استفاده از آب برداشت شده از مخزن سد سهند در هدايت به استخرهاي پرورش ماهي قبل از انتقال به اراضي كشاورزي جهت دستيابي به يك فعاليت توليدي و تأمين بخشي از پروتيين مورد نياز كشور، بازسازي ذخاير آبزي پروري، اشتغالزايي و ... مي باشد.
موقعيت جغرافيايي شبكه آبياري و زهكشي سهند
منطقه مورد مطالعه در شمال غربي ايران، در استان آذربايجان شرقي، در ناحيه اي بين عرض جغرافيايي '15  °37 تا '40  °37  شمالي و طول جغرافيايي '30  °46 تا '4  °47 شرقي ، در غرب شهرستان ميانه واقع شده است. رودخانه مورد مطالعه رودخانه قرنقو مي باشد كه پس از اتصال به رودخانه آيدوغموش و شهرچاي، وارد رودخانه قزل اوزن شده و نهايتاً به درياي خزر مي پيوندد.

تاريخچه مطالعات
مطالعات مرحله شناخت شبكه آبياري زهكشي سهند با هدف توسعه كشاورزي و آبياري منطقه در تير ماه سال 1371 و انجام خدمات مهندسي مرحله دوم طرح براي شبكه آبياري و زهكشي اراضي پاياب سد سهند به وسعت خالص 10300 هكتار در سال 1383 اتمام مي يابد. مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در اراضي پاياب سد سهند (شبكه سهند) در سال 1385 به مهندسين مشاور لار واگذار مي گردد و در شهريور ماه سال 1386 خاتمه يافته، مورد تصويب نهايي كارفرما قرار مي گيرد.

سيماي كلي
سد سهند بر روي روخانه قرنقو در 25 كيلومتري از شهرستان هشترود احداث شده است. از آنجاييكه هدف از احداث اين سد تأمين آب شرب هشترود و آب كشاورزي براي اراضي اطراف مي باشد از اين رو امكان آبزي پروري در داخل درياچه مقدور نبوده است و به منظور استفاده بهينه از آب درياچه استخرهاي پرورش ماهي به گونه اي طراحي شده اند كه پيش از انتقال آب برداشت شده از درياچه براي اراضي كشاورزي، ابتدا وارد استخرهاي آبزي پروري گردد. تا علاوه بر استفاده در مزارع پرورش ماهي، براي اراضي كشاورزي غني و كوددهي گردد. همچنين به منظور ممانعت از آسيب رساني به سيستم هاي انتقال آب، در انتهاي هر يك از مزارع پرورشي فيلترهاي فيزيكي و بيولوژيكي مناسبي طراحي گرديده است تا آب خروجي از مزارع عاري از هر گونه آلودگي فيزيكي و بيولوژيكي باشند. لذا به منظور انجام اين مطالعات ابتدا محيط اكولوژيكي و اقتصادي اجتماعي طرح به خوبي بررسي شده تا با توجه به وضعيت منطقه و نيازهاي موجود و قوانين و مقررات حاكم در اين زمينه بهترين گزينه براي اين فعاليت اقتصادي مهم در نظر گرفته شود. به طوريكه نوع گونه و تناژ قابل برداشت بررسي و بر اساس آن استخرهاي آبزي پروري به همراه ساختمان ها و تجهيزات مورد نياز طراحي و  تعبيه گرديده و برآوردهاي اقتصادي به منظور تعيين ميزان سودآوري انجام يافته است.

خلاصه نتايج مطالعات
با توجه به وضعيت اقليمي و شرايط موجود طرح شبكه آبياري و زهكشي سهند گونه قزل آلاي رنگين كمان به روش نيمه مدار بسته در منطقه پيشنهاد گرديده است. پرورش قزل آلاي رنگين كمان در محدوده مطالعاتي در كانال هاي آبياري و استخرهاي پرورشي در نيمه اول سال (همزمان با فصل بهره برداري از درياچه براي اراضي كشاورزي)‌ انجام مي گيرد. تناژ برآورد شده براي طرح مذكور 1235 تن به ازاي هر دوره از پرورش مي باشد. همچنين با بررسي هاي اقتصادي انجام گرفته سود خالص حاصل از هر دوره براي اين طرح 23،138،824،790 ريال خواهد بود كه سرمايه اوليه پس از گذشت حدود 4 سال قابل بازگشت خواهد بود.

مشخصات فني
-  وسعت كل محدوده مطالعاتي: 29780 هكتار
-  طول كانال هاي آبياري: 2390 متر

-  مساحت كل استخرهاي پرورشي: 14400 مترمربع