طرح: مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در درياچه سد مخزني آيدوغموش

كارفرما: شركت سهامي آب منطقه آذربايجان شرقي

تاريخ شروع: 16/03/86

وضعيت: خاتمه يافته

..........................................................................................................................................................

اهداف
هدف از مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در درياچه سد آيدوغموش بررسي نوع گونه و روش هاي پرورش ماهي و تعيين تناژ آبزي پروري در درياچه سد به منظور استفاده بهينه از مخزن سد جهت تأمين بخشي از پروتيين كشور، بازسازي واحياء ذخايرماهي درياچه، اشتغالزايي و ارتقاي سطح گردشگري منطقه به يك منطقه توريستي جهت صيد ورزشي و توسعه ورزش ماهيگيري مي باشد.

موقعيت جغرافيايي سد آيدوغموش
سد آيدوغموش در فاصله 19 كيلومتري جنوب غربي شهرستان ميانه در استان آذربايجان شرقي، در شمال غرب ايران قرار گرفته است. محور سد بر سرشاخه اصلي رودخانه آيدوغموش در دو كيلومتري پايين دست روستاي چاي تلوار قرار دارد، مختصات جغرافيايي ساختگاه سد '37  °47 شرقي و '18  °37  شمالي و ارتفاع در محل مخزن سد 1280 متر از سطح دريا مي‌باشد.

تاريخچه مطالعات
عمليات اجرايي سد آيدوغموش با هدف تأمين آب كشاورزي براي اراضي اطراف درياچه در سال 1374 آغاز و در سال 1383 پايان يافته است. اين درياچه از اواخر سال 1383 آغاز به آبگيري نموده و در ارديبهشت ماه سال 1384 به تراز نرمال 1317 متر رسيده است. مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در مخزن سد در سال 1386 از طرف شركت سهامي آب منطقه اي استان آذربايجان شرقي به مهندسين مشاور لار واگذار مي گردد. و مطالعات مذكور در سال 1389 توسط اين مشاور خاتمه مي پذيرد و مورد تصويب نهايي كارفرما قرار مي‌گيرد.

سيماي كلي
سد آيدوغموش با هدف تأمين آب كشاورزي براي اراضي اطراف شهرستان ميانه احداث گرديده است و از آنجايي كه براي تأمين آب شرب برنامه ريزي نشده است لذا به منظور پرورش ماهي و انجام فعاليت اقتصادي در درياچه به مطالعات امكان سنجي آبزي پروري در درياچه پرداخته شده است. جهت آغاز مطالعات ابتدا  مطالعات فيزيكي، بيولوژيكي و ليمنولوژيكي درياچه شروع و وضعيت اقتصادي و اجتماعي منطقه مورد بررسي قرار مي گيرد با در نظر گرفتن كليه شرايط موجود و قوانين و مقررات حاكم در اين زمينه به تعيين نوع گونه و روش هاي مناسب پرورش در درياچه پرداخته مي شود و تناژ قابل برداشت براي هر دوره محاسبه و سود خالص به همراه سود ناخالص و مدت زمان لازم جهت بازگشت سرمايه اوليه محاسبه مي گردد.

خلاصه‌اي از نتايج مطالعات
شرايط و موقعيت درياچه سد آيدوغموش به گونه اي است كه با توجه به فصول مختلف سال مي توان هم براي پرورش ماهيان سردآبي (قزل آلاي رنگين كمان) و هم براي پرورش ماهيان گرمابي (كپور ماهيان چيني) اقدام به پرورش نمود. به گونه اي كه پرورش قزل آلاي رنگين كمان به روش هاي  Cage culture وPen culture  با توليد 2600 تن در هر دوره و پرورش كپورماهيان به صورت آزاد با توليد 600 تن در هر دوره برنامه ريزي  مي گردد. از اين رو مي توان سالانه معادل 3200 تن ماهي از درياچه برداشت نمود كه تناژ قابل توجهي مي باشد. با بررسي هاي اقتصادي انجام گرفته سود خالص حاصل از هر دوره براي اين طرح معادل 25،905،307،075 ريال مي باشد كه سرمايه اوليه پس از گذشت حدود 2 سال قابل بازگشت خواهد بود.

مشخصات فني
• وسعت درياچه: 8 كيلومتر مربع                                                            
• دبي ورودي درياچه: 228 ميليون مترمكعب در سال                                    
• حجم كل مخزن: 7/145 ميليون مترمكعب