شبکه آبیاری و زهکشی اراضی پایاب سد قشلاق

طرح: مطالعات مرحله دوم شبکه آبیاری و زهکشی اراضی پایاب سد قشلاق

كارفرما: اداره كل امور آب استان كردستان

تاريخ شروع: 28/12/80

وضعيت: خاتمه يافته

.....................................................................................................................

هدف از اجرای طرح
طرح مورد نظر برای تأمین و انتقال آب شرب به شهرستان سنندج و آب کشاورزی به روستاهای قلیان، خلیچیان، باباریز، کوله هرد و نایسر با سطح ناخالص 2350 هكتار (2220 هكتار خالص) می باشد. در نتيجه اهداف طرح در دو بخش طراحي و اجرا گرديده است:
الف) انتقال حداکثر 2.5 متر مکعب آب شرب شهر سنندج از سد قشلاق تا تصفیه خانه به صورت ثقلی و خارج کردن ایسگاه پمپاژ پل شیخ از مدار
ب) انتقال 2.4 متر مکعب آب کشاورزی به  2220  هکتار اراضی خالص کشاورزی روستاهای قلیان، خلیچیان، باباریز،   کوله هرد و نایسر. اين اراضي شامل بهبود و توسعه اراضي كشاورزي به ميزان به ترتيب 900 و 1450 هكتار.
مقدار اراضی و نیاز آبی هر یک از روستاهای مذکور به شرح زیر ميباشد :
مقدار اراضی روستای قلیان به صورت خالص برابر 541 هکتار و آب مورد نیاز آبیاری آن 578 لیتر بر ثانیه می باشد.
مقدار اراضی روستای خلیچیان به صورت خالص برابر 234 هکتار و آب مورد نیاز آبیاری آن 259 لیتر بر ثانیه می باشد.
مقدار اراضی روستای باباریز به صورت خالص برابر 955 هکتار و آب مورد نیاز آبیاری آن 1048 لیتر بر ثانیه می باشد.
مقدار اراضی روستای نایسر به صورت خالص برابر 490 هکتار و آب مورد نیاز آبیاری آن 515 لیتر بر ثانیه می باشد.
شبکه کشاورزی پایاب سد قشلاق در 5 کیلومتری شمال شرق و شرق شهرستان سنندج در سمت راست جاده سنندج- سقز واقع شده است.

سيماي عمومي پروژه
همزمان با اتمام عمليات اجرايي سد مخزني قشلاق و آمادگي جهت بهره برداري از آن در سال 1362، مطالعات اراضي پاياب سد قشلاق جهت استفاده کشاورزي، توسط سازمان آب منطقه اي غرب انجام گرفت. در سال 1376 مطالعات تکميلي و مطالعات مرحله دوم انتقال آب از سد قشلاق به روش ثقلي جهت شرب شهر سنندج و تأمين آب کشاورزي به مهندسين مشاور لار واگذار گرديد که نهايتاٌ پس از تکميل مطالعات و تهيه اسناد مناقصه در سال 1380 براي اجرا به پيمانکار ابلاغ گرديد.
اجزاء طرح كه در حال حاضر اجراء شده است، شامل پروژه هاي ذيل ميباشد :

1- تونل انتقال آب
طول تونل: 2584 متر
نوع پوشش: بتن مسلح
مقطع حفاري: نعل اسبي3*3
مقطع نهائي دايره: شعاع 1.10
شيب تونل: 0.0006
دبي انتقال آب: 4.9 متر مکعب در ثانيه

2- كانال اصلي انتقال آب شرب و كشاورزي پاياب سد قشلاق
طول کانال: 5834
نوع پوشش: بتن مسلح
مقطع کانال: فلوم سر پوشيده 2.5*2.1
شيب کانال: 0.0005
دبي انتقال آب: 4.9 متر مکعب در ثانيه

3-سيفون پل شيخ (انتقال آب شرب به شهرستان سنندج)
طول سيفون: 597 متر
نوع پوشش: لوله فولادي با پوشش اپوکسي و نوار آلتن
مقطع سيسفون: لوله 1400 م م st-37
شيب سيفون: متغير
دبي انتقال آب: 2.5 متر مکعب در ثانيه

4- كانال آب كشاورزي اراضي پاياب سد قشلاق در دو مرحله اجرا شده است.
مرحله اول:
طول کانال: 3500 متر
نوع پوشش: بتن مسلح و پوشش lining
مقطع کانال: فلوم - ذوزنقه - باکس
شيب کانال: 0.0005
دبي انتقال آب: 2.4 متر مکعب در ثانيه
مرحله دوم:
طول کانال: 51/7187
نوع پوشش: بتن مسلح و پوشش lining و لوله بتني 1000 م م
مقطع کانال: باکس - فلوم - ذوزنقه و لوله بتني 1000 م م
شيب کانال: باکس - فلوم- ذوزنقه 0.0005 و لوله 0.001
دبي انتقال آب: 1.25 متر مکعب در ثانيه

5- شبكه آبياري و زهكشي اراضي پاياب سد قشلاق، روستاهاي قليان, خليچيان, بابا ريز, کوله هرد و نايسر

وسعت اراضي پاياب سد قشلاق: 3050 هکتار
وسعت اراضي غير قابل آبياري: 700 هکتار
وسعت اراضي قابل آبياري: 2350 هکتار
ميزان آب مورد نياز اراضي: 2.4 متر مکعب بر ثانيه
روش آبياري: قطره اي – باراني - سطحي

كل آب مورد نياز براساس مطالعات انجام شده برابر 4.9  متر مكعب در ثانيه بصورت پيك مي‌باشد كه از رودخانه قشلاق تامين ميشود. تونل انتقال در ساحل چپ مخزن و رودخانه قشلاق انتخاب گرديده است.
پس از خاتمه تونل،‌ كانال انتقال شروع مي‌شود. بدين ترتيب كانال انتقال از محل خروجي تونل شروع و پس از عبور از اراضي روستاهاي قليان و خليچيان به پل‌شيخ مي‌رسد. اراضي اين محدوده توسط 8  آبگير تحت پوشش قرار مي‌گيرند. در كيلومتر 834+5  كانال انتقال، آب‌پخش پل شیخ قرار مي‌گيرد و جريان منتقل شده به دو قسمت منشعب مي شود. در شرايط پيك مصرف دبي برابر 2.5 مترمكعب در ثانيه وارد سيفون پل‌شيخ شده و نهايتا" توسط خط لوله به تصفيه خانه شهرستان سنندج منتقل مي‌گردد. بقيه جريان از محل آب‌پخش وارد كانال پل‌شيخ - نایسر شده و توسط 10 آبگير در اراضي زراعي روستاهاي باباریز، کوله هرد و نایسر توزيع مي‌شود.
محدوده مورد نظر شبكه به دو بخش بالادست آب پخش پل شیخ با اراضی خالص 775 هکتار و پایین دست آن با اراضي خالص  1443 هکتار تقسیم شده است. انتقال آب مورد نظر توسط تونلی به طول 2584 متر از محل سد به فلوم سرپوشیده به طول 5834 متر انجام شده و تا آب پخش پل شیخ ادامه مي‌يابد. در اين مسير از تونل تا آب پخش، 0.837 مترمكعب آب براي آبياري اراضي روستاهای قلیان و خلیچیان توسط 8 آبگير توزيع ميشود. سپس با کسر 2.5 متر مکعب آب شرب شهرستان سنندج به مقدار 1.563 متر مکعب به اراضی پایین دست پل شیخ یا روستاهای کوله هرد، باباریز و نایسر انتقال می‌یابد.