طرح: مطالعات جابجايي و اسكان مجدد خانوارهاي واقع در مخزن سد گابريك
كار فرما: شركت سهامي آب منطقه اي استان هرمزگان
تاريخ شروع: 17/08/86
وضعيت: خاتمه يافته
اهداف
هدف كلي از اجراي اين طرح جابجایی مردم ساکن در پرکوه مي باشد که با احداث سد، خانه و زمین های آنها زیر آب خواهد رفت اما اهداف ديگري در راستاي كاهش پيامدهاي منفي و تقویت اثرات مثبت جابجايي مردم آبادي هاي مستغرق وجود داشته كه به شرح ذيل مي باشد.
• مكانيابي مناسب جهت اسكان مجدد اهالي
• به حداقل رساندن اثرات منفي ناشي از جابجايي
• فراهم كردن زمینه های توسعه، رفاه، امنيت اجتماعي و درآمد
• ارتقاء شرايط كار و زندگي اهالي پركوه با توجه ويژه به افراد و گروه هاي كم درآمد
• ايجاد اشتغال غيركشاورزي براي روستائيان (اهالي پركوه) بيكار و جویای کار
• ارتقاي سطح مهارتها و توانمنديهاي اهالي پركوه
• افزايش توليد و بهرهوري در بخش كشاورزي و صنايع وابسته به آن
• حفظ محيط زيست و منابع طبيعي
موقعيت جغرافيايي
ساختگاه سد گابريك در 428 كيلومتري جنوب شرقي بندر عباس و 108 كيلومتري شمال شرقي جاسك در طول جغرافيايي˝5 ´28 °58 شرقی و عرض جغرافيايي ˝30 ´51 °25 شمالی قرار دارد.
تاريخچه مطالعات
مطالعات تكميلي مرحله اول طرح سد مخزني گابريك در تاريخ 09/06/1377 توسط مهندسين مشا ور لار آغاز مي گردد و در سال 1380به اتمام مي رسد. همچنین مطالعات مرحله دوم طرح نیز در تاریخ 26/12/1383 مجدداً به شرکت ابلاغ شده و در سال 29/09/1385 به اتمام مي رسد. مطالعات مرحله سوم طرح در رابطه با اسكان مجدد خانوارهاي واقع در مخزن سد در تاريخ 17/80/86 13 به شركت لار ابلاغ مي گردد و در تاريخ 02/11/1387 به اتمام مي رسد.
سيماي كلي طرح
مجموعه روستايي پركوه در شهرستان جاسك(استان هرمزگان) واقع شده است. با احداث و آبگيري سد مخزني گابريك مجموعه روستايي پركوه به همراه زمين ها كشاورزي به زير آب خواهند رفت.
اهالي اين روستاها به لحاظ شرايط جغرافيايي محل سكونت و شيوه زندگي، بسيار پايبند سنت و فرهنگ خود بوده و تعلق مكاني خاصي به محل زندگي خود دارند. از اين رو آسيب پذيري اين جوامع در جابجايي ها و اسكان مجدد نسبت به ساير جوامع بيشتر مي باشد. بنابراين جهت اجتناب يا كاهش آسيب هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جوامع ساكن در مخزن سد، مطالعات مكانيابي و اسكان مجدد بر اساس ارزيابي اجتماعي(SA) صورت مي گيرد.
مشخصات اقتصادي – اجتماعي
تعداد خانوار: 86
ساختار سني: جوان، حدود 54% جمعيت زير 14 سال سن دارند.
فعاليت هاي اقتصادي و نظام توليد: کشاورزی، دامداری سنتی و كسب درآمد در کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس
تخصص و مهارت
در بين مردم روستا، تخصص جدیدی مشاهده نشد. فعالیت مردان، كشاورزي و دامداري و
كارگري ساده مي باشد. صنايع دستي منطقه، حصير بافي و دوخت لباس و برقع و سوزن دوزي است كه بيشتر مصارف شخصي و خانوادگی دارند.
وضعيت بهداشتي
روستاهاي محدوده مطالعاتي از نظر مراکز خدمات درماني و تسهيلات بهداشتي (از قبيل مرکز بهداشتی درمانی و خانه بهداشت، برنامه كنترل جمعيت و ....) داراي وضعيت بسیار نامناسبي هستند.
آب شرب
آب شرب اهالي آبادي هاي نزديك به مركز پركوه از چاه تامين ميشود كه مناسب شرب نيست.
امكانات آموزشي: امكانات آموزشي بسيار محدود و نامناسب مي باشد. اكثر مدارس مجموعه روستايي پركوه كپري
ميباشند.
راه: دسترسي به روستا از طريق يك جاده خاكي به طول حدود 42 كيلومتر و عبور از بستر رودخانه گوا امكانپذير مي باشد. راه خاكي و بسيار نامناسب است به گونه اي كه در هنگام بارندگي ممكن است چندين روز و حتي چند هفته مسدود شود.
دارايي ها و املاك گروه هاي اجتماعي مستغرق: اهالي مجموعه روستايي پركوه كپر نشين مي باشند و داراييهاي
مهمي كه با احداث و آبگيري سد گابريك مستغرق شوند مربوط به كساني است كه داراي زمين كشاورزي و نخلستان ميباشند.
مشخصات فرهنگي
به طور كلي روابط حاکم در جامعه پرکوه مبتنی بر هنجارهای سنتی می باشد. احترام به بزرگسالان، اتخاذ تصمیم
توسط مردان بزرگسال، عدم تحمل رفتارهای ناهنجار، حاشیه ای بودن نقش زنان جلوه هایی از جامعه سنتی پرکوه است. بزرگداشت گذشتگان و تعلق مکانی شدید از دیگر جنبه های مهم اين سازمان اجتماعی می باشد.
روش مطالعات
• بازديد ميداني
- بازديد از منطقه پركوه جهت مطالعه و شناخت وضعيت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اهالي
- بازديد از نواحي دشتي و بررسي وضعيت و شرايط زندگي اهالي پركوه و اهالي روستاهاي واقع در دشت و مقايسه آنها
• مصاحبه
- تهيه پرسشنامه بر اساس مطالعات و شناخت اوليه از منطقه
- برگزاري نشست هاي گروهي (FGD)و انفرادي با گروه هاي مختلف سني در پركوه و سنجش نظر اهالي در رابطه
با جابجايي وجبران خسارت
- مصاحبه با مسئولين شوراي اسلامي روستاهاي واقع در نواحي دشتي( پايين دست سد گابريك)
- برگزاري نشست هاي فردي كارشناسان با گروه هاي دست انداركار و سنجش ديدگاه هاي سازمان هاي
اجرايي ذي ربط در خصوص پروژه اسكان مجدد.
تحليل دست اندركاران:
- تعيين اهميت، منافع و تاثير دست اندركاران در پروژه اسكان مجدد
• برنامه ريزي
- تجزيه و تحليل داده ها به منظور تعيين مكان جهت اسكان اهالي
- ارائه برنامه عمل با مشاركت دست اندركاران
