طرح: مشاركت در مطالعات مرحله اول طرح سد مخزني باغان

كارفرما: شركت سهامي آب منطقه اي فارس

وضعيت: خاتمه يافته

مشخصات فني: انجام مطالعات زمين شناسي عمومي، مهندسي و ژئوتكنيك، تهيه پارامترهاي مورد نظر طراحي، شناخت كمي و كيفي منابع قرضه ، ارائه طرح آب بندي و تهيه گزارش زمين شناسي مهندسي مرحله اول

............................................................................................................................

• اهداف طرح
هدف از مطالعات ، بهره برداري بهينه از منابع آب رودخانه باغان ، مهار و كنترل سيلابها ، تأمين آب تنظيم شده كشاورزي اراضي پائين دست و تأمين آب شرب و صنعت موردنياز منطقه ويژه پارس و صنايع مرتبط مي باشد .

• تاريخچه مطالعات طرح
مطالعات امكانيابي و شناخت جهت انتخاب محل سد براي ايجاد سد بر روي رودخانه سرچشمه (باغان) اولين بار توسط شركت مهندسين مشاور آبساران در سال 1370 انجام گرفته است . مطالعات مرحله اول سد باغان در سال 1377 توسط شركت مهندسين مشاور لار انجام گرفت كه در اين مرحله از مطالعات نقشه 1:1000 و 1:5000 از محدوده ساختگاه و مخزن همراه با گزارش زمين شناسي مهندسي (آبان 1383) تهيه و براي كارفرما ارسال شد . در مطالعات مذكور مطالعات زيرسطحي و ژئوتكنيك بطور ناقص انجام شده و لذا تكميل مطالعات ژئوتكنيك در مطالعات مرحله اول تكميلي و تحت نظارت شركت لار صورت گرفت .

• موقعيت جغرافيايي طرح
سد باغان در استان بوشهر و در حدود 17 كيلومتري شمال خاوري شهر آبدان در حدود 75 كيلومتري جـنوب خـاوري شـهر خـورموج قـرار دارد . مختصـات جغرافيايـي محـدوده مـطالعاتي حدود  ً41  َ51  ْ51 تا  ً58  َ24  ْ52  طول شرقي و حدود  َ45  ْ27 تا  ً22  َ12  ْ28 عرض شمالي است و مختصات محور سد  ً9  َ55  ْ51 تا  ً19  َ55  ْ51 طول شرقي و ً57  َ8  ْ28 عرض شمالي مي باشد .
دسترسي به محل سد از طريق كيلومتر 25 جاده آسفالته بوشهر– تهران (چغادك) و در ادامه، مسير از چغادك به خورموج (46 كيلومتر) و سپس از خورموج به شنبه (60 كيلومتر) و از روستاي شنبه تا محل سد حدود 37 كيلومتر فاصله دارد.
راههاي موجود تا روستاي شنبه آسفالته و سپس از روستاي شنبه از طريق جاده هاي خاكي درجه 2 و 3 دستيابي به محل ساختگاه امكانپذير است.

• ويژگيهاي زمين شناسي و ژئوتكنيكي ساختگاه طرح
واحدهاي سنگ چينه اي رخنمون يافته در موقعيت ساختگاه سد باغان از قديم به جديد شامل: پهنه تدريجي ، سازند بختياري مي باشد .
در موقعيت ساختگاه، حد تماس بين سازندهاي آغاجاري و بختياري بوضوح مشخص نبوده و يك ناحيه حد واسط و تغيير تدريجي از سازند آغاجاري به سازند بختياري مشاهده مي شود و شامل سيلتستون، گل سنگ، ماسه سنگ، كنگلومراي نازك تا ضخيم لايه همراه با ميانلايه هاي مارنهاي ژيپس دار و مارن با رگچه هاي ژيپس مي باشد  و در تكيه گاه راست و چپ ديده مي شوند.
سازند بختياري در موقعيت ساختگاه شامل كنگلومراهاي ضخيم لايه همراه با ميـانلايه هاي ماسه سنگ و گل سنگ است . اين سنگها به رنگ قهوه اي روشن تا قهوه اي مي باشد و از هوازدگي كم تا متوسط برخوردار هستند و در تكيه گاه راست و پائين دست تكيه گاه چپ مشاهده مي شوند. بخشهاي فوقاني كنگلومراي بختياري از درجه سيمان شدگي (Cementation) كمتري برخوردار بوده و ميزان هوازدگي آنها بيشتر مي باشد . بخشهاي زيرين كنگلومراي مزبور داراي درجه سيمان شدگي بيشتري بوده و مقاوم تا خيلي مقاوم هستند. 
ضخامت آبرفت بستر رودخانه در محل محور سد بين 8/1 تا 7 متر متغير مي باشد و با توجه به آزمايشهاي ضربه و نفوذ استاندارد ، 50 درصد مصالح مذكور در رده خاكهاي خيلي متراكم و 50 درصد در رده خاكهاي نسبتاً متراكم مي باشند . 40 درصد نهشته هاي بستر رودخانه داراي نفوذپذيري كم ، 20 درصد متوسط و 40 درصد داراي نفوذپذيري زياد هستند . متوسط شاخص كيفي توده سنگ در تكيه گاه راست برابر با RQDave=18 ، در بستر رودخانه RQDave=78 و در تكيه گاه چپ RQDave=77 است . مقادير نفوذپذيري توده سنگهاي تكيه گاه راست عمدتاً در رده خيلي كم مي باشد بطوريكه 63 درصد از آزمايشها در رده خيلي كم تا كم رده بندي مي شوند . در تكيه گاه چپ (77 درصد) و بستر رودخانه (80 درصد) آزمايشها عمدتاً در رده خيلي كم تا كم نفوذپذير قرار مي گيرند.
تـوده سنگـهاي كنگلومــرايي داراي دانسيــته خشــك dry=2.33 gr/cm3γ و اشـباع sat=2.43 gr/cm3γ بوده و مقادير تخلخل و ميزان جذب آب اينگونه سنگها به ترتيب n=14% و W=5.5% برآورد شده است . مقاومت فشاري تك محوري خشك و اشباع كنگلومراها برابر با 33 و 21 مگاپاسكال و مدول الاستيسيته آنها نيز بترتيب 7 و 6/4 گيگاپاسكال است .
مقدار دانسـيته در حالــت خشــك ماسـه سـنگها dry=2.17 gr/cm3γ و در حالـت اشـباع sat=2.3 gr/cm3γ است و مقادير تخلخل n=21% و جذب آب معادل W=8.9% مي باشد . مقاومت فشاري اين دسته از سنگها در حالت خشك و اشباع بترتيب 35 و 30 مگاپاسكال بوده و همچنين مدول الاستيسيته اين نمونه هاي سنگي در حالت خشك معادل 6 Gpa و در حالت اشباع 4 گيگاپاسكال مي‌‌باشد.
گل سنـگها داراي دانسـيته در حــالت خشـك dry=2.06 gr/cm3γ و در حالـت اشــباع sat=2.2 gr/cm3γ است و ميزان تخلخل و جذب آب آنها به ترتيب n=26% و W=13% مي باشد . مقاومت فشاري تك محوري گل سنگها در حالت خشك معادل 36 مگاپاسكال و در حالت اشباع 16Mpa است . مدول الاستيسيته اين دسته از سنگها معادل 5 گيگاپاسكال در حالت خشك و 2Gpa در حالت اشباع برآورد شده است.
مقدار Gsi كنگلومراي ضعيف برابر با 24-26 و براي تكيه گاه راست و تكيه گاه چپ و بستر رودخانه مقدار اين پارامتر بترتيب 41-45 و 44-48 مي باشد و بدين ترتيب مقادير پارامترهاي مقاومت برشي در توده‌سنگهاي تكيه گاه راست C=0.4-0.42 MPa ، φ=40-41˚ و در تكيه گاه چپ و بستر رودخانه C=0.4-0.42 MPa،φ=39-40˚ و در كنگلومـراهاي ضعيف ساخـتگاه C=0.3-0.31 MPa‌، φ=34-35˚ است.